Οι εξελίξεις στο Ιράν έχουν πάρει μια δραματική και ιστορική τροπή τις τελευταίες ώρες, καθώς η χώρα εισέρχεται στον Μάρτιο του 2026 μέσα σε ένα κλίμα απόλυτης αβεβαιότητας και περιφερειακής ανάφλεξης.
Μετά τα γεγονότα της 28ης Φεβρουαρίου και της 1ης Μαρτίου, το Ιράν βρίσκεται σε ένα σημείο καμπής που θα καθορίσει το μέλλον της Μέσης Ανατολής.
Η επόμενη μέρα: μια χώρα σε κατάσταση σοκ
1. Κρίση διαδοχής και πολιτικό κενό
Μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατά τη διάρκεια των κοινών πληγμάτων ΗΠΑ και Ισραήλ, το Ιράν αντιμετωπίζει μια άνευ προηγουμένου κρίση ηγεσίας.
Μεταβατικό συμβούλιο: Ήδη έχει σχηματιστεί ένα προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας (Interim Leadership Council), στο οποίο συμμετέχουν ο Πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου.
Ο ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC): Τις επόμενες ημέρες περιμένουμε να δούμε αν οι Φρουροί θα επιχειρήσουν να επιβάλουν έναν δικό τους εκλεκτό, επιταχύνοντας τις διαδικασίες εκλογής νέου ηγέτη για να αποφύγουν την κατάρρευση του συστήματος.
2. Στρατιωτική κλιμάκωση και αντίποινα
Η επιχείρηση "Roaring Lion" των ΗΠΑ και του Ισραήλ έχει προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Πυραυλικές επιθέσεις: Το Ιράν έχει ήδη εξαπολύσει κύματα επιθέσεων με drones και βαλλιστικούς πυραύλους κατά του Ισραήλ και αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο (ΗΑΕ, Ιράκ).
Περιφερειακή ανάφλεξη: Τις επόμενες ώρες, η προσοχή στρέφεται στους "πληρεξούσιους" (proxies) του Ιράν. Η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι Χούθι στην Υεμένη αναμένεται να κλιμακώσουν τις δράσεις τους, μετατρέποντας τη σύγκρουση σε ολοκληρωτικό περιφερειακό πόλεμο.
3. Εσωτερική αναταραχή και διαδηλώσεις
Παρά το "μαύρο" στο διαδίκτυο και την καταστολή, οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν από τα τέλη του 2025 έχουν πάρει νέα πνοή.
Διπλό μέτωπο: Το καθεστώς καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα την εξωτερική επίθεση και την εσωτερική αμφισβήτηση.
Κοινωνική πίεση: Με τον πληθωρισμό σε δυσθεώρητα ύψη και το εθνικό νόμισμα σε κατάρρευση, οι πολίτες στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων διεκδικούν θεμελιώδεις αλλαγές, εκμεταλλευόμενοι το ρήγμα στην κορυφή της εξουσίας.
Τι να περιμένουμε τις επόμενες 72 ώρες
Συνεδρίαση του IAEA: Σήμερα, 2 Μαρτίου, η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας συγκαλεί έκτακτη συνεδρίαση στη Βιέννη. Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει στο επίκεντρο, καθώς οι επιθέσεις έπληξαν στρατηγικές υποδομές.
Διεθνείς αντιδράσεις: Οι ηγέτες των "Ε3" (Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία) καταδίκασαν τις ιρανικές αντεπιθέσεις, ενώ η Ρωσία και η Κίνα τηρούν στάση αναμονής, ζητώντας αυτοσυγκράτηση.
Οικονομικό κλίμα: Οι αγορές πετρελαίου αναμένεται να αντιδράσουν βίαια, ειδικά αν υπάρξει απειλή για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου.
Το Ιράν που γνωρίζαμε δεν υπάρχει πια. Είτε το καθεστώς καταφέρει να ανασυνταχθεί μέσω μιας νέας σκληροπυρηνικής ηγεσίας, είτε η χώρα οδηγηθεί σε μια παρατεταμένη περίοδο χάους και επανάστασης, οι επόμενες μέρες θα είναι οι πιο κρίσιμες της σύγχρονης ιστορίας του.
Η οικονομία του Ιράν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε μια κατάσταση που πολλοί αναλυτές περιγράφουν ως «τέλεια καταιγίδα». Ο συνδυασμός των πρόσφατων στρατιωτικών πληγμάτων, των πολυετών κυρώσεων και της εσωτερικής αναταραχής έχει ωθήσει τους οικονομικούς δείκτες σε ιστορικά αρνητικά ρεκόρ.
Ακολουθεί η ανάλυση της κατάστασης, όπως διαμορφώνεται σήμερα, 2 Μαρτίου 2026:
1. Ο πληθωρισμός σε επίπεδα "Παγκοσμίου Πολέμου"
Το Ιράν βιώνει τον υψηλότερο πληθωρισμό από την εποχή του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.
Γενικός δείκτης: Ο επίσημος πληθωρισμός αγγίζει το 70%, ενώ ανεξάρτητες πηγές εκτιμούν ότι στην πραγματικότητα είναι πολύ υψηλότερος.
Τρόφιμα: Η κατάσταση είναι δραματική στα βασικά αγαθά. Οι τιμές στο ψωμί και τα δημητριακά έχουν αυξηθεί κατά 142%, στο κρέας κατά 117% και στο μαγειρικό λάδι κατά 207%.
Αγοραστική Δύναμη: Οι μισθοί αυξήθηκαν μόνο κατά 45\% φέτος, πράγμα που σημαίνει ότι οι πολίτες έχουν χάσει πάνω από το μισό του πραγματικού τους εισοδήματος μέσα σε λίγους μήνες.
2. Κατάρρευση του Ριάλ (IRR)
Το εθνικό νόμισμα βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση. Οι αγορές συναλλάγματος στην Τεχεράνη έχουν ουσιαστικά "παγώσει", καθώς κανείς δεν θέλει να πουλήσει δολάρια ή ευρώ. Η αβεβαιότητα για τη διαδοχή του Χαμενεΐ έχει προκαλέσει μαζική φυγή κεφαλαίων προς το εξωτερικό (όπου αυτό είναι εφικτό) και προς το χρυσό.
3. Το "χαρτί" του πετρελαίου και τα στενά του Ορμούζ
Το Ιράν προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τη μοναδική οικονομική του δύναμη ως αντίποινα:
Απειλή αποκλεισμού: Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις προς τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Παρόλο που δεν υπάρχει επίσημο "κλείσιμο", πολλές εταιρείες δεξαμενόπλοιων έχουν ήδη αναστείλει τα δρομολόγια.
Διεθνείς τιμές: Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν ο αποκλεισμός γίνει μόνιμος, η τιμή του πετρελαίου Brent μπορεί να εκτοξευθεί στα $120 - $130 το βαρέλι, προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό σοκ.
Εξαγωγές: Οι εξαγωγές προς την Κίνα (που απορροφά το 90\% του ιρανικού πετρελαίου) έχουν δυσκολέψει λόγω των κινδύνων στις θαλάσσιες μεταφορές, στερώντας από το καθεστώς πολύτιμο συνάλλαγμα.
4. Παράλυση της εγχώριας αγοράς
Internet Blackout: Οι συνεχείς διακοπές στο διαδίκτυο για τον έλεγχο των διαδηλώσεων έχουν παραλύσει το ηλεκτρονικό εμπόριο και τις τραπεζικές συναλλαγές.
Κλείσιμο επιχειρήσεων: Πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις αδυνατούν να πληρώσουν μισθούς ή να βρουν πρώτες ύλες, οδηγώντας σε κύμα απολύσεων.
Τι περιμένουμε τις επόμενες ημέρες:
Περιμένουμε να δούμε αν η κυβέρνηση Πεζεσκιάν θα προχωρήσει σε έκτακτη κρατικοποίηση βασικών τομέων της οικονομίας για να αποφύγει την πλήρη κατάρρευση ή αν η οικονομική εξαθλίωση θα λειτουργήσει ως ο τελικός καταλύτης για την ανατροπή του πολιτικού συστήματος.
Η κρίση στο Ιράν λειτουργεί ως «ντόμινο» που χτυπά άμεσα την Ευρώπη και, κατ' επέκταση, την Ελλάδα. Με το άνοιγμα των αγορών σήμερα, Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, η νευρικότητα είναι διάχυτη, καθώς η ενέργεια αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ακολουθεί η ανάλυση των επιπτώσεων:
1. Πετρέλαιο: το φάντασμα των $100
Η τιμή του Brent, που την Παρασκευή έκλεισε κοντά στα $73, αναμένεται να κάνει άλμα ("gap") με το καλημέρα.
Άμεση πρόβλεψη: Οι αναλυτές περιμένουν άνοδο στα $80-$90 βαρέλι εντός των επόμενων 48 ωρών.
Το χειρότερο σενάριο: Αν το Ιράν επιμείνει στον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται το 20\% του παγκόσμιου πετρελαίου, η τιμή μπορεί να εκτοξευθεί πάνω από τα $120.
Ελλάδα: Για κάθε $10 άνοδο στο βαρέλι, η βενζίνη στην αντλία στην Ελλάδα επηρεάζεται άμεσα. Με την παρούσα τάση, περιμένουμε αυξήσεις της τάξης των 0,10€ - 0,15€ το λίτρο μέσα στην εβδομάδα.
2. Φυσικό αέριο (TTF) και ηλεκτρική ενέργεια
Παρά την προσπάθεια απεξάρτησης από τη Ρωσία, η Ευρώπη παραμένει ευάλωτη στις διεθνείς τιμές του LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο).
Αποθέματα: Τα επίπεδα αποθήκευσης στην ΕΕ είναι χαμηλά (περίπου στο 31%), γεγονός που μας κάνει πιο ευαίσθητους σε σοκ προσφοράς.
Τιμές TTF: Το φυσικό αέριο στην ολλανδική αγορά (TTF) σημειώνει ήδη άνοδο πάνω από €37/MWh. Αν διαταραχθούν οι ροές LNG από το Κατάρ (που επίσης περνά από τα Στενά του Ορμούζ), οι τιμές μπορεί να θυμίσουν την κρίση του 2022.
Ρεύμα στην Ελλάδα: Επειδή η Ελλάδα χρησιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό το φυσικό αέριο για την παραγωγή ηλεκτρισμού, η άνοδος του TTF θα μετακυλιστεί στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, επηρεάζοντας τα τιμολόγια των επόμενων μηνών.
3. Η Ελληνική ναυτιλία στο στόχαστρο
Η Ελλάδα διαθέτει τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, και πολλά ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια βρίσκονται στην περιοχή του Κόλπου.
Απαγόρευση διέλευσης: Το ελληνικό Υπουργείο Ναυτιλίας έχει ήδη εκδώσει οδηγίες προς τα πλοία να αποφεύγουν την περιοχή.
Ασφάλιστρα: Τα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου (war risk premiums) έχουν δεκαπλασιαστεί, αυξάνοντας το κόστος μεταφοράς των προϊόντων, κάτι που τελικά θα φτάσει στα ράφια των σούπερ μάρκετ ως εισαγόμενος πληθωρισμός.
Συνοπτικός πίνακας επιπτώσεων (Εκτιμήσεις 2/3/2026)
Προϊόν Δείκτης Τάση Πρόβλεψη Εβδομάδας
Πετρέλαιο Brent ???? $85 - $95 βαρέλι
Φυσικό Αέριο (TTF) ???? €40 - €45 / MWh
Βενζίνη (Ελλάδα) ⬆️ 0,12€ / λίτρο (μέση τιμή)
Πληθωρισμός ΕΕ ⚠️ Πιθανή άνοδος 0,5%
Η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται ήδη σε κατάσταση συναγερμού, με το οικονομικό επιτελείο να εξετάζει νέα μέτρα στήριξης (τύπου "Energy Pass") αν η κρίση παραταθεί πέραν των 15 ημερών.
