Ο Valentino Clemente Ludovico Garavani, γνωστός παγκοσμίως απλώς ως Valentino, είναι ο άνθρωπος που όρισε την έννοια της ιταλικής πολυτέλειας και της θηλυκότητας για πάνω από μισό αιώνα. Σε έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς, ο Valentino παρέμεινε πιστός στην ομορφιά, τη λάμψη και το εμβληματικό «κόκκινο» που φέρει το όνομά του.
Το ξεκίνημα και η διαμόρφωση
Γεννημένος το 1932 στη Voghera της Λομβαρδίας, ο Valentino έδειξε από νωρίς την κλίση του προς τις τέχνες και τη μόδα. Σε ηλικία μόλις 17 ετών, μετακόμισε στο Παρίσι για να σπουδάσει στην École des Beaux-Arts και στο Chambre Syndicale de la Couture Parisienne. Θήτευσε δίπλα σε θρύλους όπως ο Jean Dessès (όπου έμαθε την τέχνη των πτυχώσεων) και ο Guy Laroche. Αυτή η γαλλική παιδεία, σε συνδυασμό με την ιταλική του ιδιοσυγκρασία, δημιούργησε το μοναδικό του στυλ.
Η ίδρυση του οίκου και η συνάντηση με τον Giammetti
Το 1959, ο Valentino επέστρεψε στη Ρώμη και άνοιξε το δικό του ατελιέ στη Via Condotti. Η κρίσιμη στιγμή στην καριέρα του ήρθε το 1960, όταν γνώρισε τον Giancarlo Giammetti, έναν φοιτητή αρχιτεκτονικής που έγινε ο σύντροφος της ζωής του και ο εγκέφαλος πίσω από την επιχειρηματική αυτοκρατορία του οίκου.
Το έργο και η αισθητική του
Η υπογραφή του Valentino βασίζεται σε τρεις πυλώνες: κομψότητα, θηλυκότητα και πολυτέλεια. Το εμβληματικό κόκκινο valentino red (μια συγκεκριμένη απόχρωση μεταξύ ματζέντα και κίτρινου) γεννήθηκε όταν ο σχεδιαστής είδε μια γυναίκα στην όπερα της Βαρκελώνης να φοράει κόκκινα και εντυπωσιάστηκε από τη δύναμη του χρώματος. Το 1967 λανσάρει μια συλλογή εξ ολοκλήρου σε λευκό, κρεμ και ιβουάρ, the no colour collection, που πήγε κόντρα στην ψυχεδέλεια της εποχής και τον καθιέρωσε ως master του μινιμαλισμού. Το διάσημο λογότυπο "V" έγινε σύμβολο status σε όλο τον κόσμο.
Η καριέρα και τα «Valentino Girls»
Ο Valentino έγινε ο αγαπημένος σχεδιαστής της παγκόσμιας ελίτ. Η Jacqueline Kennedy υπήρξε η πιο διάσημη πελάτισσά του. Σχεδίασε το δαντελένιο νυφικό της για τον γάμο της με τον Αριστοτέλη Ωνάση το 1968. Από την Elizabeth Taylor και την Audrey Hepburn μέχρι την Gwyneth Paltrow και την Anne Hathaway, οι μεγαλύτερες σταρ του σινεμά επέλεγαν Valentino για τις εμφανίσεις τους στο κόκκινο χαλί.
Ο Valentino ήταν γνωστός για την τελειομανία του και τον πληθωρικό του τρόπο ζωής. Ο σχεδιαστής λάτρευε τα σκυλιά του, τα pugs. Ταξίδευαν πάντα μαζί του με το ιδιωτικό του τζετ και είχαν τη δική τους θέση στο ατελιέ. Το ντοκιμαντέρ του 2008, The Last Emperor, αποκάλυψε έναν άνθρωπο που αρνείται να συμβιβαστεί με την «ασχήμια» του σύγχρονου κόσμου, ζώντας ανάμεσα σε πύργους, θαλαμηγούς και αμύθητης αξίας έργα τέχνης, υπερθεματίζοντας: «Ξέρω τι θέλουν οι γυναίκες. Θέλουν να είναι όμορφες».
Επιδραστικότητα και κληρονομιά
Παρόλο που αποσύρθηκε το 2008, η επίδρασή του παραμένει τεράστια: ήταν ο πρώτος που έδειξε ότι η Ιταλία μπορεί να ανταγωνιστεί το Παρίσι στην Υψηλή Ραπτική. Η επιλογή των Maria Grazia Chiuri και Pierpaolo Piccioli ως διαδόχων του (και αργότερα η σόλο πορεία του Piccioli) κράτησε τον οίκο στην κορυφή, διατηρώντας το DNA του Valentino αλλά προσαρμοσμένο στον 21ο αιώνα, και τη φιλοσοφία του:
«Η μόδα είναι η τέχνη του να κάνεις τον κόσμο να φαίνεται πιο όμορφος από ό,τι είναι στην πραγματικότητα».
Είναι αλήθεια ότι το κόκκινο χαλί των Όσκαρ θα ήταν πολύ πιο «φτωχό» χωρίς την παρουσία του Valentino. Ο σχεδιαστής κατάφερε να συνδέσει το όνομά του με τις πιο κομβικές στιγμές στην ιστορία της μόδας του Hollywood.
Ας δούμε τις πιο εμβληματικές εμφανίσεις και την εξέλιξη του οίκου ανά δεκαετία:
Τα πιο εμβληματικά φορέματα στα Όσκαρ
- Julia Roberts (2001) – Το φόρεμα που έγραψε ιστορία: Ίσως η πιο διάσημη εμφάνιση Valentino όλων των εποχών. Η Roberts κέρδισε το Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου για το Erin Brockovich φορώντας ένα vintage μαύρο βελούδινο φόρεμα από τη συλλογή του 1992, με λευκές σατέν λεπτομέρειες που σχημάτιζαν ένα "Y" στην πλάτη. Ο ίδιος ο Valentino έχει δηλώσει ότι αυτή ήταν η πιο περήφανη στιγμή της καριέρας του.
- Anne Hathaway (2011) – Το αρχετυπικό "Valentino Red": Ως παρουσιάστρια της βραδιάς, η Hathaway εμφανίστηκε στο κόκκινο χαλί με μια εντυπωσιακή στράπλες τουαλέτα στο χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα του οίκου, συνοδευόμενη από τον ίδιο τον σχεδιαστή. Ήταν η απόλυτη δήλωση της διαχρονικής κομψότητας.
- Cate Blanchett (2005) – Η κίτρινη έκπληξη: Μια σπάνια αλλά πανέμορφη επιλογή. Η Blanchett κέρδισε το Όσκαρ φορώντας ένα παλ κίτρινο Valentino φόρεμα με μια μπορντό βελούδινη ζώνη, αποδεικνύοντας ότι ο οίκος χειρίζεται το χρώμα με μοναδική δεξιοτεχνία.
Η εξέλιξη ανά δεκαετία: από τον Ρομαντισμό στον Μοντερνισμό
Η μετάβαση στη νέα εποχή
Όταν ο Valentino αποσύρθηκε το 2008, πολλοί πίστεψαν ότι ο οίκος θα έχανε την αίγλη του. Ωστόσο, ο Pierpaolo Piccioli (αρχικά μαζί με τη Maria Grazia Chiuri) κατάφερε κάτι σπάνιο: διατήρησε τη ρομαντική ψυχή του Valentino. Εισήγαγε επίσης τα Rockstud αξεσουάρ (τις διάσημες γόβες με τα καρφιά) που έγιναν παγκόσμιο best-seller. Επιπλέον, εκδημοκράτισε τον οίκο, κάνοντάς τον αγαπητό στις νεότερες γενιές (Gen Z) μέσα από τολμηρά χρώματα όπως το "Pink PP".
Μια μικρή λεπτομέρεια (Trivia)
Ο Valentino ήταν ο πρώτος Ιταλός σχεδιαστής που του επετράπη να δείξει τη συλλογή του στη Γαλλική Εβδομάδα Υψηλής Ραπτικής. Μέχρι τότε, το Παρίσι θεωρούσε τους Ιταλούς μόνο ως κατασκευαστές "έτοιμων ενδυμάτων" (Ready-to-wear), αλλά ο Valentino τους ανάγκασε να αναγνωρίσουν την ιταλική υψηλή ραπτική ως ισάξια.
Αν θέλετε να «βυθιστείτε» στον κόσμο του Valentino μέσα από την εικόνα και τη λεπτομερή αφήγηση, οι παρακάτω επιλογές είναι οι κορυφαίες παγκοσμίως. Θα σας δώσουν μια πλήρη αίσθηση όχι μόνο της μόδας του, αλλά και του μυθικού τρόπου ζωής του.
Ντοκιμαντέρ που πρέπει να δείτε
- "Valentino: The Last Emperor" (2008)
- Γιατί να το δείτε: Θεωρείται ένα από τα καλύτερα ντοκιμαντέρ μόδας όλων των εποχών. Ο σκηνοθέτης Matt Tyrnauer παρακολούθησε τον Valentino για δύο χρόνια.
- Τι θα δείτε: Την απίστευτη σχέση του με τον Giancarlo Giammetti, τις προετοιμασίες για το τελευταίο του show, τα σκυλιά του, τις ιδιοτροπίες του και τη σύγκρουση ανάμεσα στην παλιά σχολή της τέχνης και τις σύγχρονες επιχειρηματικές απαιτήσεις.
- "Valentino: En Tous Sens"
- Γιατί να το δείτε: Εστιάζει περισσότερο στην τεχνική κατάρτιση και τη διαδικασία δημιουργίας μέσα στο ατελιέ της Ρώμης. Είναι ιδανικό αν σας ενδιαφέρει το πώς κατασκευάζεται ένα ρούχο Υψηλής Ραπτικής.
Βιβλία-Λευκώματα (Coffee Table Books)
Αν προτιμάτε τη στατική εικόνα και τη μελέτη των υφασμάτων, αυτά τα λευκώματα του εκδοτικού οίκου Taschen και Assouline είναι έργα τέχνης:
- "Valentino: Garavani. Una Grande Storia Italiana" (Taschen): Ένα τεράστιο, συλλεκτικό λεύκωμα που καλύπτει 45 χρόνια δημιουργίας. Περιλαμβάνει σχέδια, φωτογραφίες από περιοδικά και κείμενα που αναλύουν την αισθητική του.
- "Valentino: At the Emperor’s Table" (Assouline): Αυτό το βιβλίο δεν αφορά τη μόδα, αλλά το art de vivre. Δείχνει το πώς στρώνει τα τραπέζια του στα διάφορα σπίτια του (Σατό στις Βερσαλλίες, γιοτ, Ρώμη), τις συλλογές του από πορσελάνες και τις συνταγές που σερβίρει. Είναι η επιτομή της πολυτέλειας.
- "Valentino: Rosso" (Assouline): Μια πρόσφατη έκδοση αφιερωμένη αποκλειστικά στο εμβληματικό κόκκινο χρώμα του οίκου, εξερευνώντας όλες τις αποχρώσεις που χρησιμοποιήθηκαν από το 1960 έως σήμερα.
Digital Experience: το ψηφιακό μουσείο
Ο Valentino ήταν πρωτοπόρος και στην τεχνολογία. Το 2011 λάνσαρε το "Valentino Garavani Museum", μια τρισδιάστατη εφαρμογή (desktop application) που επιτρέπει στον χρήστη να περιηγηθεί σε ένα εικονικό παλάτι και να δει πάνω από 300 φορέματα με λεπτομέρειες 360 μοιρών.
Αν θέλετε να δείτε τη «νέα εποχή» του οίκου, αναζητήστε το βιβλίο "Valentino: All Roads Lead to Rome", το οποίο εστιάζει στη δουλειά του Pierpaolo Piccioli και στον τρόπο που η πόλη της Ρώμης συνεχίζει να εμπνέει τον οίκο.
Είναι πραγματικά συναρπαστικό το πώς ο Valentino μετέτρεψε τη ζωή του σε ένα συνολικό έργο τέχνης. Ας ξεκινήσουμε από το πρακτικό κομμάτι της θέασης και μετά ας περάσουμε στον «θησαυρό» που κρύβει στα σπίτια του.
Η συλλογή τέχνης του Valentino: ένα ιδιωτικό μουσείο
Ο Valentino δεν συνέλεγε απλώς αντικείμενα· περιέβαλλε τον εαυτό του με αριστουργήματα που τροφοδοτούσαν τη δημιουργικότητά του. Η συλλογή του εκτείνεται από την Αναγέννηση μέχρι τον Μοντερνισμό.
1. Οι μεγάλοι δάσκαλοι
Στα σπίτια του (ειδικά στον πύργο Château de Wideville κοντά στο Παρίσι και στο παλάτι του στη Ρώμη) φιλοξενούνται έργα των:
- Pablo Picasso: σημαντικοί πίνακες, κυρίως από την κυβιστική περίοδο.
- Cy Twombly: Ο Valentino λάτρευε την αφηρημένη κομψότητα του Twombly, η οποία συχνά αντανακλάται στην αέρινη κίνηση των ρούχων του.
- Damien Hirst: Παρά το κλασικό του γούστο, ο σχεδιαστής εκτιμούσε τη σύγχρονη πρόκληση.
2. Η αγάπη για την Κίνα (Chinoiserie)
Ήταν ένας από τους μεγαλύτερους συλλέκτες παγκοσμίως σε κινεζικές πορσελάνες και αντίκες. Η συλλογή του από σπάνια βάζα της δυναστείας των Ming είναι παροιμιώδης. Αυτή η αγάπη για την Ανατολή ήταν η έμπνευση πίσω από πολλές συλλογές του με περίτεχνα κεντήματα.
3. Έπιπλα και διακόσμηση
- Art Deco: Διέθετε μια από τις πιο σημαντικές συλλογές επίπλων του Jean-Michel Frank.
- Ρωσική Αυτοκρατορική Τέχνη: Συνέλεγε αντικείμενα που ανήκαν στους Τσάρους, ενισχύοντας την εικόνα του «Αυτοκράτορα» που του έχει αποδοθεί.
Μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια
Ο Valentino έχει δηλώσει ότι δεν αγόραζε ποτέ τέχνη ως επένδυση, αλλά μόνο ό,τι του προκαλεί «ρίγος». Μάλιστα, συνήθιζε να αλλάζει τη διακόσμηση των σπιτιών του ανάλογα με τα έργα τέχνης που προσθέτει, θεωρώντας ότι ο χώρος πρέπει να «υπηρετεί» τον πίνακα και όχι το αντίστροφο.
Στη θαλαμηγό του, το περίφημο "T.M. Blue One", υπάρχουν αυθεντικοί πίνακες του Andy Warhol (συμπεριλαμβανομένων πορτρέτων του ίδιου του Valentino), τους οποίους ο Warhol του χάρισε τη δεκαετία του '70.
