Το Μουσείο Μπενάκη παρουσιάζει μια καινούργια έκθεση, η οποία είναι πλέον προσβάσιμη για τους επισκέπτες.
Στον χώρο του μουσείου, επί της οδού Πειραιώς 138, φιλοξενείται ένα ειδικό αφιέρωμα στην επαγγελματική σχέση που ανέπτυξαν ο Marshall McLuhan και ο Κωνσταντίνος Δοξιάδης.
Με αφορμή τη συμπλήρωση πενήντα ετών από τον θάνατο του Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη, το Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής, σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, αποδίδει φόρο τιμής στον πρωτοπόρο Έλληνα αρχιτέκτονα και πολεοδόμο του 20ού αιώνα. Παρουσιάζουν την έκθεση με τίτλο: "Τα Μέσα και η Παγκόσμια Πόλη: Marshall McLuhan και Κωνσταντίνος Δοξιάδης". Η έκθεση αυτή άνοιξε για το κοινό από την Πέμπτη 4 Δεκεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη / Πειραιώς 138 και θα παραμείνει ανοιχτή μέχρι τις 18 Ιανουαρίου 2026.
Η παρουσίαση εστιάζει στην ιστορία της σύμπραξης μεταξύ του Marshall McLuhan (1911-1980) και του Κωνσταντίνου Α. Δοξιάδη (1913-1975). Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της προβολής αρχειακού υλικού, μέρους του οποίου εκτίθεται για πρώτη φορά στο ευρύ κοινό (όπως αλληλογραφία, άρθρα, πρακτικά συναντήσεων, αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφικό υλικό, και βίντεο). Την επιμέλεια της έκθεσης έχει αναλάβει ο Κώστας Τσιαμπάος.
Η συνεργασία Δοξιάδη-McLuhan και το όραμα της παγκόσμιας πόλης
Η σύμπραξη του Κωνσταντίνου Δοξιάδη, γνωστού για τις πρωτοποριακές προσεγγίσεις του στον σχεδιασμό ανθρώπινων οικισμών, με τον Καναδό στοχαστή Marshall McLuhan, μια κορυφαία μορφή της θεωρίας των μέσων ενημέρωσης, έλαβε χώρα κυρίως στα Συμπόσια της Δήλου (1963-1972). Αυτή η συνεργασία τροφοδότησε μια διεθνή, διεπιστημονική συζήτηση, πρωτοβουλία του Δοξιάδη, με αντικείμενο την κατάσταση των ανθρώπινων οικισμών. Το πεδίο συνεργασίας τους δεν περιορίστηκε, ωστόσο, μόνο εκεί.
Κεντρικό στοιχείο του κοινού τους προβληματισμού ήταν ο ρόλος της επικοινωνίας σε παγκόσμιο επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες που παρείχαν τα νέα ηλεκτρονικά μέσα. Θεωρούσαν τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα ως θεμελιώδη παράμετρο για το μέλλον των οικισμών, ειδικά των μεγαλουπόλεων. Αυτή η πρόβλεψη έχει επαληθευτεί πλήρως σήμερα, φτάνοντας τα όρια των σεναρίων επιστημονικής φαντασίας των δεκαετιών του 1960 και 1970.
Σε μια περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων στις επικοινωνίες και τα δίκτυα, παράλληλα με τη μαζική αστικοποίηση, οι δύο άνδρες αντάλλασσαν ιδέες για τον σχεδιασμό της παγκόσμιας πόλης και την εξέλιξη του ανθρώπου ως οντότητας, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών του προεκτάσεων. Παρότι ο τηλεπικοινωνιακός χάρτης της Ελλάδας βρισκόταν τότε σε αρχικό στάδιο διαμόρφωσης, ο στόχος ήταν τα συμπεράσματα της κοινής τους έρευνας να λειτουργήσουν ως εργαλείο σχεδιασμού για αρχιτέκτονες, πολεοδόμους και άλλους τεχνοκράτες. Η ορθή προετοιμασία της ανάπτυξης των τηλεπικοινωνιών, εντός ενός ευρύτερου χωροταξικού πλαισίου, αποσκοπούσε στο να ενταχθεί σταδιακά η Αθήνα (και άλλες μεγάλες ελληνικές πόλεις) στην οικογένεια των μελλοντικών παγκόσμιων πόλεων.
Στο πλαίσιο αυτό, η έκθεση παρουσιάζει πρωτότυπα σχέδια του Γραφείου Δοξιάδη (Doxiadis Associates) από τις αρχές της δεκαετίας του 1960, τα οποία αφορούσαν πύργους τηλεπικοινωνίας και προέβλεπαν τη χρήση της τηλεόρασης. Επίσης, εκτίθεται αρχειακό υλικό από το Συμπόσιο για την Ελληνική Τηλεόραση, που διοργανώθηκε το 1966 από το Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο (ΑΤΙ).
Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την αιγίδα και με την ευγενική οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού. Επιπλέον, υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Κωνσταντίνου και Έμμας Δοξιάδη, το Estate Marshall McLuhan, το The McLuhan Institute και τη Βιβλιοθήκη Κ.Α. Δοξιάδη του ΕΜΠ.
