Τώρα που είναι άνοιξη και τα λουλούδια ανθίζουν....
Η σχέση του κινηματογράφου με την πανίδα είναι παλιά και πολυδιάστατη, με τα ζώα να αποτελούν ανά περίπτωση το θέμα (Hatchi: Α Dog’s Tale, War Horse, Εo, Αυ hazard Balthazar), το ντεκόρ (ο οικογενειακός σκύλος, ένδειξη σύνδεσης της οικογένειας στο αμερικανικό και όχι μόνο σινεμά, τα γκαγκς (η γάτα ξεσκονόπανο παπουτσιών στο Underground του Κusturica), ή τα inside jokes (τα κανίς στο cameo του Χίτσκοκ στα Πουλιά), τους δευτεραγωνιστές, ακόμη και τους πρωταγωνιστές (Η Αρκούδα) ενίοτε δε χωρίς την ανθρώπινη παρουσία, και να τα καταφέρνουν περίφημα. Τι φυτρώνει όμως στα σκοτάδια των αιθουσών, ή έστω στην παραλληλόγραμμη πραγματικότητα της οθόνης μας; Τα φυτά στην οθόνη δεν είναι πάντα μόνο απλό φόντο, αν και φυσικά το ανθοπωλείο ως τόπος εργασίας της πρωταγωνίστριας δεν έβλαψε ποτέ κανέναν. Συχνά τα φυτά γίνονται σύμβολα επιβίωσης, φορείς τρόμου ή ακόμα και καθρέφτες της ανθρώπινης φύσης.
Ακολουθεί μια ματιά σε 10 ταινίες όπου τα φυτά κατέχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.
1. Little Shop of Horrors (Το Μαγαζάκι του Τρόμου, 1986)
Σκηνοθεσία: Frank Oz
Πρωταγωνιστούν: Rick Moranis, Ellen Greene, Steve Martin
Ένας συνεσταλμένος υπάλληλος ανθοπωλείου, ο Seymour, ανακαλύπτει ένα εξωτικό φυτό που μοιάζει με Αφροδίτη (Venus Flytrap). Σύντομα συνειδητοποιεί ότι το φυτό, το οποίο ονομάζει "Audrey II", τρέφεται αποκλειστικά με ανθρώπινο αίμα και έχει τη δυνατότητα να μιλάει.
Το Audrey II αντιπροσωπεύει την αχόρταγη φιλοδοξία και το τίμημα της επιτυχίας. Η ταινία χρησιμοποιεί τα φυτά ως μεταφορά για τον καταναλωτισμό: όσο περισσότερο το ταΐζεις, τόσο περισσότερο ζητάει, μέχρι που τελικά σε καταβροχθίζει.
2. Adaptation (2002)
Σκηνοθεσία: Spike Jonze
Σενάριο: Charlie Kaufman
Πρωταγωνιστούν: Nicolas Cage, Meryl Streep, Chris Cooper
Η ταινία ακολουθεί τον σεναριογράφο Charlie Kaufman στην προσπάθειά του να διασκευάσει το βιβλίο «The Orchid Thief». Κεντρικό θέμα είναι η εμμονή με την Ghost Orchid (Πνευματώδης Ορχιδέα), ένα σπάνιο και πανέμορφο φυτό.
Εδώ, τα φυτά συμβολίζουν το πάθος για την ομορφιά και την προσαρμοστικότητα (adaptation). Η ορχιδέα δεν είναι απλά ένα λουλούδι, αλλά ένα σύμβολο της δυσκολίας του να βρεις κάτι αυθεντικό σε έναν κόσμο γεμάτο τεχνητές κατασκευές.
3. The Day of the Triffids (1962)
Σκηνοθεσία: Steve Sekely
Πρωταγωνιστούν: Howard Keel, Nicole Maurey
Μετά από μια βροχή μετεωριτών που τυφλώνει το μεγαλύτερο μέρος της ανθρωπότητας, σαρκοφάγα φυτά που ονομάζονται Triffids αρχίζουν να επιτίθενται στους ανθρώπους.
Τα Triffids αποτελούν την απόλυτη ανατροπή της τροφικής αλυσίδας. Η ταινία πραγματεύεται τον φόβο για τη φύση που εκδικείται και την ευθραυστότητα του ανθρώπινου πολιτισμού απέναντι σε έναν οργανισμό που απλά «θέλει να τραφεί».
4. Invasion of the Body Snatchers (1978)
Σκηνοθεσία: Philip Kaufman
Πρωταγωνιστούν: Donald Sutherland, Brooke Adams, Jeff Goldblum
Εξωγήινοι σπόροι πέφτουν στη Γη και αναπτύσσονται σε τεράστιους λοβούς (pods). Αυτά τα φυτά δημιουργούν πανομοιότυπα αντίγραφα των ανθρώπων, αντικαθιστώντας τους ενώ κοιμούνται και αφαιρώντας τους κάθε συναίσθημα.
Τα φυτά εδώ είναι το μέσο για μια αλληγορία πάνω στην απώλεια της ατομικότητας και την κοινωνική συμμόρφωση. Η «φυτική» φύση των αντικαταστατών υποδηλώνει μια ζωή χωρίς πάθος, καθαρά οργανική και ψυχρή.
5. The Ruins (2008)
Σκηνοθεσία: Carter Smith
Πρωταγωνιστούν: Jonathan Tucker, Jena Malone, Shawn Ashmore
Μια παρέα τουριστών στο Μεξικό εγκλωβίζεται στην κορυφή ενός ναού των Μάγια, ο οποίος είναι καλυμμένος από αναρριχώμενα φυτά. Σύντομα ανακαλύπτουν ότι τα φυτά είναι νοήμονα, σαρκοφάγα και μπορούν να μιμούνται ήχους.
Η ταινία παίζει με τον βιολογικό τρόμο. Το φυτό δεν επιτίθεται μόνο σωματικά, αλλά και ψυχολογικά, χρησιμοποιώντας τη φωνή των θυμάτων του. Είναι μια ωμή απεικόνιση της φύσης ως ενός αδιάφορου αλλά θανάσιμου εχθρού.
6. Green Wall (La muralla verde, 1970)
Σκηνοθεσία: Armando Robles Godoy
Πρωταγωνιστούν: Julio Alemán, Sandra Riva
Ένας άντρας εγκαταλείπει τη ζωή στην πόλη για να δημιουργήσει μια φάρμα στη ζούγκλα του Περού. Η ταινία εστιάζει στον αγώνα του ενάντια στη γραφειοκρατία αλλά και στην αδιάκοπη εισβολή της άγριας βλάστησης.
Το "Πράσινο Τείχος" συμβολίζει το σύνορο μεταξύ πολιτισμού και φύσης. Η βλάστηση είναι ταυτόχρονα υπόσχεση ελευθερίας και πηγή κινδύνου, αναδεικνύοντας τη δυσκολία του ανθρώπου να «δαμάσει» το πράσινο χάος.
The Fountain (2006)
Σκηνοθεσία: Darren Aronofsky
Πρωταγωνιστούν: Hugh Jackman, Rachel Weisz
Τρεις παράλληλες ιστορίες που συνδέονται από την αναζήτηση του «Δέντρου της Ζωής». Σε μια από αυτές, ένας κονκισταδόρ ψάχνει το δέντρο στη ζούγκλα των Μάγια για να σώσει τη βασίλισσά του.
Το δέντρο εδώ είναι ο ιερός κρίκος μεταξύ ζωής και θανάτου. Η ταινία χρησιμοποιεί τη βοτανική εικόνα για να μιλήσει για την αναγέννηση: ο θάνατος ενός οργανισμού γίνεται το λίπασμα για τη ζωή ενός άλλου.
8. Minority Report (2002)
Σκηνοθεσία: Steven Spielberg
Πρωταγωνιστούν: Tom Cruise, Samantha Morton
Αν και δεν είναι μια ταινία αποκλειστικά για φυτά, η σκηνή στο θερμοκήπιο της Dr. Hineman είναι εμβληματική. Η δημιουργός του συστήματος PreCrime περιβάλλεται από γενετικά τροποποιημένα, επιθετικά φυτά που μοιάζουν με ζωντανούς οργανισμούς.
Αυτά τα φυτά αντιπροσωπεύουν τη γενετική παρέμβαση και την επικίνδυνη ομορφιά της επιστήμης. Είναι μια υπενθύμιση ότι η γνώση, όπως και ένα αγκάθι, μπορεί να πληγώσει αν δεν την χειριστείς προσεκτικά.
9. Gaia (2021)
Σκηνοθεσία: Jaco Bouwer
Πρωταγωνιστές: Monique Rockman, Carel Nel, Alex Van Dyk
Μια δασοφύλακας συναντά δύο άντρες που ζουν πρωτόγονα στο δάσος, λατρεύοντας μια αρχαία οντότητα που εκδηλώνεται μέσω μυκήτων και φυτών.
Η ταινία εξερευνά τη θεωρία της Γαίας, όπου η Γη είναι ένας ενιαίος οργανισμός που αυτορυθμίζεται. Τα φυτά και οι μύκητες εδώ λειτουργούν ως το «ανοσοποιητικό σύστημα» του πλανήτη που προσπαθεί να αποβάλει το παράσιτο που λέγεται άνθρωπος.
10. Into the Wild (2007)
Σκηνοθεσία: Sean Penn
Πρωταγωνιστές: Emile Hirsch, Vince Vaughn
Η αληθινή ιστορία του Christopher McCandless που εγκατέλειψε τα πάντα για να ζήσει στην άγρια φύση της Αλάσκας. Η πλοκή κορυφώνεται με την τραγική μοίρα του, η οποία προκλήθηκε από την κατανάλωση ενός δηλητηριώδους φυτού.
Εδώ τα φυτά είναι ο κριτής της επιβίωσης. Η ταινία αναδεικνύει την τραγική ειρωνεία: το ίδιο το στοιχείο που ο πρωταγωνιστής λάτρευε και εμπιστευόταν (η φύση), έγινε η αιτία του θανάτου του λόγω έλλειψης γνώσης.
Αυτές οι ταινίες μας υπενθυμίζουν ότι τα φυτά, παρά την στατικότητα της ρίζας και της φύσης τους, διαθέτουν μια σιωπηλή δύναμη που μπορεί να εμπνεύσει την κινούμενη εικόνα, να πρωταγωνιστήσει, να κινητοποιήσει, να θρέψει ή να καταστρέψει.
