Το Polybius είναι ένας από τους πιο διάσημους και... επίμονους αστικούς μύθους στον κόσμο των βιντεοπαιχνιδιών. Σύμφωνα με την ιστορία, το παιχνίδι εμφανίστηκε σε ορισμένες αίθουσες arcade στα προάστια του Πόρτλαντ, στο Όρεγκον, κατά τη διάρκεια του 1981.
Ο μύθος
Το παιχνίδι περιγράφεται ως ένα ψυχεδελικό shooter που συνδύαζε στοιχεία από το Tempest και το Asteroids. Λέγεται ότι η οθόνη του είχε έντονα χρώματα και στροβιλισμούς, ενώ περιείχε κρυφά υποσυνείδητα μηνύματα (subliminal messages).
Η φήμη υποστηρίζει ότι όσοι έπαιζαν το παιχνίδι παρουσίαζαν περίεργα συμπτώματα, όπως:
- Ψυχολογικά προβλήματα: Έντονους εφιάλτες, κρίσεις πανικού και κατάθλιψη.
- Φυσικά συμπτώματα: Ναυτία, επιληπτικές κρίσεις και αμνησία (πολλοί παίκτες δεν θυμούνταν καν ότι είχαν παίξει το παιχνίδι).
- Εθισμός: Οι παίκτες ένιωθαν μια ακατανίκητη έλξη για το μηχάνημα, παρά τις αρνητικές παρενέργειες.
Οι "Άνδρες με τα Μαύρα"
Το πιο μυστηριώδες κομμάτι του μύθου αφορά τους "Men in Black" (Άνδρες με τα Μαύρα). Λέγεται ότι άνδρες με κοστούμια επισκέπτονταν τακτικά τα arcade για να συλλέξουν δεδομένα από τα μηχανήματα, χωρίς όμως να παίρνουν τα κέρδη (κέρματα). Αυτό οδήγησε στη θεωρία ότι το Polybius δεν ήταν ένα εμπορικό προϊόν αλλά ένα στρατιωτικό πείραμα ή ένα εργαλείο ψυχολογικού πολέμου της κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Η εξαφάνιση
Μετά από μόλις ένα μήνα κυκλοφορίας, όλα τα μηχανήματα Polybius φέρεται να εξαφανίστηκαν χωρίς ίχνος και το παιχνίδι δεν είδε ποτέ ξανά το φως της δημοσιότητας.
Η πραγματικότητα
Δεν υπάρχει καμία επίσημη απόδειξη ή αρχείο ότι το παιχνίδι υπήρξε ποτέ στην πραγματικότητα. Οι περισσότεροι ερευνητές πιστεύουν ότι ο μύθος είναι ένας συνδυασμός πραγματικών γεγονότων:
- Πραγματικά περιστατικά αδιαθεσίας: Εκείνη την περίοδο, κάποιοι έφηβοι αρρώστησαν σε Αrcade στο Πόρτλαντ μετά από ατελείωτες ώρες παιχνιδιού σε κλασικά παιχνίδια όπως το Tempest.
- Εφοδοι του FBI: Πράκτορες του FBI είχαν επισκεφθεί Αrcade στην περιοχή εκείνη την εποχή για να ερευνήσουν παράνομο τζόγο, κάτι που ίσως εξηγεί τους "Άνδρες με τα Μαύρα".
1. Η προέλευση της φήμης (Online Origins)
Αν και ο μύθος λέει ότι το παιχνίδι εμφανίστηκε το 1981, η πρώτη αναφορά σε αυτόν εντοπίζεται πολύ αργότερα, στο διαδίκτυο:
- CoinOp.org (1998): Η πρώτη καταγραφή έγινε στην ιστοσελίδα coinop.org, μια βάση δεδομένων για arcade παιχνίδια. Εκεί αναφέρθηκε το όνομα Sinneslöschen (γερμανική λέξη που σημαίνει "διαγραφή αισθήσεων") ως η κατασκευάστρια εταιρεία.
- Περιοδικό GamePro (2003): Ο μύθος έγινε παγκοσμίως γνωστός όταν το περιοδικό GamePro δημοσίευσε ένα άρθρο, το οποίο όμως κατέληγε στο ότι η ύπαρξη του παιχνιδιού ήταν "ανεπιβεβαίωτη".
- Πολιτισμική επιρροή: Ο μύθος έγινε τόσο δημοφιλής που το παιχνίδι εμφανίστηκε ως "easter egg" σε σειρές όπως οι The Simpsons (σε ένα επεισόδιο του 2006, ένα μηχάνημα Polybius γράφει πάνω "Ιδιοκτησία της Κυβέρνησης των ΗΠΑ") και πρόσφατα στη σειρά Loki της Marvel.
2. Το πραγματικό παιχνίδι (2017)
Το 2017, ο διάσημος προγραμματιστής Jeff Minter και η εταιρεία του, Llamasoft, κυκλοφόρησαν ένα παιχνίδι με το όνομα Polybius για το PlayStation VR και το PC. Ο Minter δεν ήθελε να φτιάξει ένα "κακό" παιχνίδι, αλλά να αναπαράγει την υπνωτική αίσθηση και την ταχύτητα που περιέγραφε ο μύθος. Είναι ένα εξαιρετικά γρήγορο "tube shooter" με ψυχεδελικά γραφικά, που προσπαθεί να φέρει τον παίκτη σε μια κατάσταση απόλυτης συγκέντρωσης (flow state). Σε αντίθεση με τον μύθο, το πραγματικό παιχνίδι έλαβε πολύ καλές κριτικές και θεωρείται μια από τις καλύτερες εμπειρίες εικονικής πραγματικότητας (VR).
3. Γιατί επιμένει ο μύθος;
Η ιστορία του Polybius "χτυπάει" σε δύο πολύ κοινές ανθρώπινες ανησυχίες:
- Τον φόβο για την τεχνολογία: Τη δεκαετία του '80, πολλοί γονείς φοβούνταν ότι τα βιντεοπαιχνίδια "καταστρέφουν το μυαλό" των παιδιών.
- Τη δυσπιστία προς την κυβέρνηση: Η ιδέα μυστικών πειραμάτων (όπως το πραγματικό πρόγραμμα MK-Ultra της CIA) έκανε την ιστορία των "Ανδρών με τα Μαύρα" να φαίνεται πιστευτή σε ορισμένους.
Υπάρχουν μερικές εξαιρετικές πηγές που ξεδιαλύνουν το μυστήριο με πολύ ενδιαφέροντα τρόπο. Ακολουθούν οι καλύτερες προτάσεις:
1. Ahoy - "Polybius: The Video Game that Doesn't Exist" (YouTube)
Αυτό θεωρείται το «χρυσό πρότυπο» των ντοκιμαντέρ για τον Polybius. Ο ερευνητής αναλύει κάθε πτυχή, από τις πρώτες δημοσιεύσεις στο διαδίκτυο μέχρι τις πραγματικές ειδήσεις των '80s που πυροδότησαν τη φαντασία των ανθρώπων. Είναι στα Αγγλικά, αλλά έχει εξαιρετικά γραφικά και αφήγηση.
2. Gaming Historian - "The Legend of Polybius" (YouTube)
Ένα πιο σύντομο αλλά πολύ περιεκτικό βίντεο που εστιάζει στο ιστορικό πλαίσιο των Αrcades στο Πόρτλαντ το 1981, εξηγώντας πώς πραγματικά περιστατικά (όπως επιληπτικές κρίσεις από το παιχνίδι Tempest) έγιναν μέρος του μύθου.
3. "The Polybius Conspiracy" (Podcast - Radiotopia)
Αν σας αρέσει το "true crime", αυτό το podcast είναι μια σειρά επεισοδίων που παίρνει συνεντεύξεις από άτομα που ισχυρίζονται ότι έπαιξαν το παιχνίδι ή ότι είδαν τα μηχανήματα. Είναι εξαιρετικά ατμοσφαιρικό, αν και κινείται στα όρια μεταξύ πραγματικότητας και μυθοπλασίας.
4. Η εμφάνιση στην ποπ κουλτούρα
Πέρα από τα ντοκιμαντέρ, μπορείτε να δείτε το παιχνίδι να "πρωταγωνιστεί" στην μυθοπλασία, όπως:
- The Simpsons: Στο επεισόδιο "Please Homer, Don't Hammer 'Em", το μηχάνημα φαίνεται καθαρά στο βάθος.
- Loki (Disney ): Στο επεισόδιο "Journey into Mystery", ένα μηχάνημα Polybius βρίσκεται στο "Void", εκεί όπου καταλήγουν τα πράγματα που έχουν διαγραφεί από την ιστορία.
Αν βρείτε στο διαδίκτυο κάποιο αρχείο για να "κατεβάσετε" το αυθεντικό Polybius του 1981, να είστε προσεκτικοί. Συνήθως πρόκειται για fan-made παιχνίδια τρόμου ή, σε κάποιες περιπτώσεις, κακόβουλο λογισμικό (malware), αφού το "αυθεντικό" παιχνίδι δεν υπήρξε ποτέ.
Συγκεντρώσαμε τους συνδέσμους για τα καλύτερα βίντεο και πηγές σχετικά με τον Polybius. Τα περισσότερα είναι στα Αγγλικά, καθώς ο μύθος ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, αλλά μπορείτε να ενεργοποιήσετε τους αυτόματους υπότιτλους (Auto-translate) στο YouTube:
Οι καλύτερες πηγές στο YouTube
- Polybius: The Video Game That Doesn't Exist (Ahoy):
- Γιατί να το δείτε: Είναι το πιο ολοκληρωμένο και καλοφτιαγμένο ντοκιμαντέρ (διάρκειας 1 ώρας). Ερευνά εξονυχιστικά ποιος μπορεί να έγραψε την πρώτη ανάρτηση στο διαδίκτυο.
- The Legend of Polybius (Gaming Historian):
- Γιατί να το δείτε: Εστιάζει στην ιστορία των arcade και εξηγεί τα πραγματικά περιστατικά του 1981 στο Πόρτλαντ.
Άλλα μέσα και παιχνίδια
- The Polybius Conspiracy (Podcast):
- Μια σειρά επεισοδίων που μοιάζει με αστυνομική έρευνα.
- Polybius (Llamasoft - PS4/PC):
- Εδώ μπορείτε να δείτε (ή να αγοράσετε) το σύγχρονο παιχνίδι του Jeff Minter που είναι εμπνευσμένο από τον μύθο.
Μια μικρή λεπτομέρεια για το τέλος:
Το όνομα Sinneslöschen, που εμφανίζεται ως η εταιρεία του παιχνιδιού στον μύθο, είναι συνθετικό των γερμανικών λέξεων Sinne (αισθήσεις) και löschen (σβήνω/διαγράφω). Αυτή η λεπτομέρεια προστέθηκε πιθανότατα για να κάνει την ιστορία να ακούγεται πιο τρομακτική ως... "ξένη"!
