ΟΝΟΜΑΤΑ
Αλέξανδρος
Trivia: Το όνομα Αλέξανδρος είναι ένα από τα πιο διαχρονικά και οικεία ελληνικά κύρια ονόματα παγκοσμίως, με ρίζες από την αρχαία Ελλάδα (σύνθετο από το «ἀλέξω» που σημαίνει «προστατεύω, αποκρούω» και το «ἀνήρ» που σημαίνει «άντρας»), το οποίο σημαίνει κυριολεκτικά «ο προστάτης των ανδρών» ή «αυτός που αποκρούει τους εχθρούς». Η τεράστια διάδοσή του οφείλεται κυρίως στον Μέγα Αλέξανδρο, τον βασιλιά της Μακεδονίας, η φήμη του οποίου μετέτρεψε το όνομα σε σύμβολο ηγεσίας και μεγαλείου, καθιστώντας το δημοφιλές βασιλικό και λαϊκό όνομα σε Ανατολή και Δύση επί χιλιετίες (όπως στις αραβικές εκδοχές, Ισκαντάρ, Ισκεντέρ).
Fun Fact: Ο Μέγας Αλέξανδρος είχε δώσει το όνομά του σε περισσότερες από 70 πόλεις σε ολόκληρη την αυτοκρατορία του από την Ελλάδα έως την Ινδία, με πιο διάσημη φυσικά την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όντας πρωτοπόρος στη «branding» τακτική της εποχής!
ΖΩΑ
Αλογάκι της Παναγίας
Trivia: Το αλογάκι της Παναγίας (επιστημονική ονομασία: Mantis religiosa), γνωστό παγκοσμίως ως αλογόμυγα ή ακάρεος/μάντης, είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα και ιδιαίτερα αρπακτικά έντομα, το οποίο ξεχωρίζει για τη χαρακτηριστική στάση του σώματος, όπου τα μπροστινά του πόδια είναι διπλωμένα σαν να προσεύχεται. Διαθέτει εξαιρετική όραση, με κεφάλι που μπορεί να περιστρέφεται 180 μοίρες, ενώ αποτελεί έναν εξαιρετικό σύμμαχο για τη φύση και τις καλλιέργειες, καθώς τρέφεται αποκλειστικά με άλλα έντομα (όπως μύγες και κουνούπια) ρυθμίζοντας φυσικά τους πληθυσμούς τους.
Fun Fact: Τα θηλυκά αλογάκια της Παναγίας είναι διαβόητα για τη συνήθειά τους να καταναλώνουν το αρσενικό κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την ερωτική επαφή, μια συμπεριφορά που εξασφαλίζει στην πεινασμένη μητέρα πολύτιμες πρωτεΐνες για να μεγαλώσει γερά τα εκατοντάδες αυγά της!
ΦΥΤΑ
Αροκάρια
Trivia: Η αροκάρια υπάρχει στη Γη εδώ και περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια, από την εποχή των δεινοσαύρων. Θεωρείται «ζωντανό απολίθωμα», καθώς το γένος της έχει αλλάξει ελάχιστα μέσα σε εκατομμύρια χρόνια. Τα περισσότερα είδη κατάγονται από το Νότιο Ημισφαίριο, κυρίως από τη Χιλή, την Αυστραλία, τη Νέα Καληδονία και το Νησί Νόρφολκ. Η συμμετρία των κλαδιών της είναι σχεδόν τέλεια, γι’ αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως καλλωπιστικό φυτό. Στη φύση ορισμένα είδη μπορούν να φτάσουν τα 50–70 μέτρα ύψος και να ζήσουν για πολλούς αιώνες.
Fun Fact: Η αροκάρια είναι τόσο αρχαίο δέντρο που οι δεινόσαυροι πιθανότατα περπατούσαν ανάμεσά της. Το γένος Araucaria υπάρχει εδώ και περίπου 200 εκατομμύρια χρόνια, πολύ πριν εμφανιστούν οι άνθρωποι, και έχει αλλάξει ελάχιστα από τότε. Γι’ αυτό οι βοτανολόγοι τη θεωρούν συχνά ένα «ζωντανό απολίθωμα».
ΠΡΑΓΜΑΤΑ
Ασανσέρ
Τrivia: Το πρώτο ασφαλές ασανσέρ παρουσιάστηκε το 1853 από τον Elisha Otis, ο οποίος έκανε επίδειξη κόβοντας το σχοινί του ανελκυστήρα για να δείξει ότι η ασφάλεια λειτουργεί. Χωρίς το ασανσέρ, οι σύγχρονοι ουρανοξύστες πιθανότατα δεν θα υπήρχαν, γιατί λίγοι θα ανέβαιναν δεκάδες ορόφους με τις σκάλες. Παλαιότερα, τα διαμερίσματα στους ψηλότερους ορόφους ήταν τα φθηνότερα. Με την εξάπλωση των ασανσέρ έγιναν συχνά τα πιο ακριβά, λόγω της θέας. Υπολογίζεται ότι τα ασανσέρ πραγματοποιούν δισεκατομμύρια διαδρομές κάθε μέρα παγκοσμίως. Η γνωστή «μουσική του ασανσέρ» χρησιμοποιήθηκε για να κάνει τους επιβάτες να αισθάνονται πιο άνετα κατά τη διάρκεια της αναμονής. Τα πιο γρήγορα ασανσέρ στον κόσμο μπορούν να ξεπεράσουν τα 20 μέτρα το δευτερόλεπτο (πάνω από 70 km/h) σε πολύ ψηλά κτίρια.
Fun Fact: Το ασανσέρ θεωρείται μία από τις εφευρέσεις που άλλαξαν τις πόλεις περισσότερο από το αυτοκίνητο. Χωρίς αυτό, οι ουρανοξύστες δεν θα ήταν πρακτικοί. Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν ασανσέρ περισσότερο απ’ όσο αεροπλάνα. Για πολλούς, είναι το μέσο μεταφοράς που χρησιμοποιούν συχνότερα στην καθημερινότητά τους.
ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ
Αρχιτέκτονας
Trivia: Η λέξη προέρχεται από το «αρχή» (πρώτος, επικεφαλής) και «τέκτων» (κτίστης, ξυλουργός). Στην ουσία σημαίνει «ο επικεφαλής όλων των μαστόρων». Ο πρώτος αρχιτέκτονας της ιστορίας είναι ο Ιμχοτέπ στην Αρχαία Αίγυπτο (27ος αιώνας π.Χ.) ο οποίος σχεδίασε τη βαθμιδωτή πυραμίδα του Ζοζέρ και θεωρήθηκε τόσο σπουδαίος που μετά τον θάνατό του θεοποιήθηκε. Ωστόσο όλη η σύγχρονη αρχιτεκτονική βασίζεται σε ένα βιβλίο 2.000 ετών. Ο Ρωμαίος αρχιτέκτονας Βιτρούβιος έγραψε το De Architectura (Περί Αρχιτεκτονικής). Εκεί όρισε ότι κάθε κτίριο πρέπει να έχει τρεις ιδιότητες: Firmitas (Σταθερότητα), Utilitas (Χρηστικότητα) και Venustas (Ομορφιά). Επιπλέον το διάσημο σχέδιο του Λεονάρντο ντα Βίντσι με τον γυμνό άνδρα μέσα σε έναν κύκλο και ένα τετράγωνο σχεδιάστηκε για αρχιτέκτονες. Ο Ντα Βίντσι το έφτιαξε για να εικονογραφήσει τις θεωρίες του Βιτρούβιου, αποδεικνύοντας ότι οι αναλογίες του ανθρώπινου σώματος πρέπει να αποτελούν τη βάση για τις διαστάσεις των κτιρίων (π.χ. το ύψος μιας πόρτας ή το πάτημα μιας σκάλας).
Fun Fact: Υπάρχει ένα παγκόσμιο στερεότυπο ότι οι αρχιτέκτονες φορούν μόνο μαύρα. Αυτό ξεκίνησε για πρακτικούς λόγους (για να μην φαίνονται οι λεκέδες από μελάνι και κάρβουνο στα σχέδια) αλλά κατέληξε να γίνει η απόλυτη δήλωση μινιμαλιστικού στυλ. Μαζί με τα μαύρα ρούχα, τα χοντρά, στρογγυλά, κοκάλινα γυαλιά οράσεως είναι το απόλυτο σήμα κατατεθέν του αρχιτέκτονα. Η μόδα ξεκίνησε από τον θρυλικό αρχιτέκτονα Le Corbusier της δεκαετίας του 1920 και από τότε θεωρείται η ανεπίσημη «στολή» όσων θέλουν να δείχνουν σοβαροί, διανοούμενοι και καλλιτέχνες ταυτόχρονα.
ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ
Αργεντινή
Trivia: Η όμορφη και ιδιαίτερη χώρα της λεγόμενης Λατινικής Αμερικής είναι η δεύτερη μεγαλύτερη της νότιας Αμερικής και η όγδοη μεγαλύτερη στον κόσμο. Το όνομα της χώρας προέρχεται από το λατινικό argentum, που σημαίνει «ασήμι», το οποίο προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ἀργήεις που θα πει «λευκός», «λαμπερός». Λόγω του τεράστιου μήκους της, η Αργεντινή έχει σχεδόν όλα τα είδη κλίματος. Στον Βορρά έχει τροπικά δάση και τους διάσημους, τεράστιους Καταρράκτες Ιγκουασού. Στον Νότο βρίσκεται η Παταγονία με τις παγωμένες λίμνες, τους ενεργούς παγετώνες (όπως ο διάσημος Perito Moreno) και αποικίες από πιγκουίνους. Η Αργεντινή είναι γνωστή ως η πατρίδα του τάνγκο, χορός που αν και θεωρείται ένας εκλεπτυσμένος χορός και Μνημείο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, στα τέλη του 19ου αιώνα ξεκίνησε από τις φτωχογειτονιές και τα πορνεία του Μπουένος Άιρες. Ήταν ο χορός των φτωχών μεταναστών και των λιμενεργατών, και για πολλά χρόνια η υψηλή κοινωνία τον θεωρούσε ανήθικο.
Fun Facts: Το Μπουένος Άιρες έχει τα περισσότερα βιβλιοπωλεία ανά κάτοικο από οποιαδήποτε άλλη πόλη στον πλανήτη. Διαθέτει περίπου 25 βιβλιοπωλεία για κάθε 100.000 κατοίκους. Εκεί βρίσκεται και το El Ateneo Grand Splendid, ένα παλιό θέατρο του 1920 που μετατράπηκε σε ένα από τα πιο εντυπωσιακά βιβλιοπωλεία στον κόσμο. Επίσης, η Αργεντινή ήταν μία από τις πρώτες χώρες στον κόσμο που πραγματοποίησε ραδιοφωνική εκπομπή. Στις 27 Αυγούστου 1920, μια παρέα γιατρών (γνωστοί ως "Οι Τρελοί της Στέγης") τοποθέτησε έναν αυτοσχέδιο πομπό στην οροφή ενός θεάτρου και μετέδωσε ζωντανά την όπερα Parsifal. Η μετάδοση αυτή ακούστηκε από μόλις... 20 άτομα που διέθεταν δέκτη!
ΔΙΑΣΗΜΟΙ
Νιλ Άρμστρονγκ
Trivia: Ο Νιλ Άρμστρονγκ (Neil Armstrong, 1930–2012) ήταν Αμερικανός αστροναύτης, αεροναυπηγός και ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στη Σελήνη. Η ιστορική του φράση στις 21 Ιουλίου 1969, «Ένα μικρό βήμα για έναν άνθρωπο, ένα τεράστιο άλμα για την ανθρωπότητα», παραμένει μία από τις πιο διάσημες στην παγκόσμια ιστορία. Πήρε το δίπλωμα πιλότου στα 16 του χρόνια, πριν καν βγάλει δίπλωμα οδήγησης για αυτοκίνητο! Υπηρέτησε ως πιλότος μαχητικών αεροσκαφών στον Πόλεμο της Κορέας, πετώντας σε 78 πολεμικές αποστολές, ενώ πριν μπει στη NASA, ήταν δοκιμαστής των πιο επικίνδυνων και γρήγορων πειραματικών αεροσκαφών στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του πυραυλοκίνητου X-15, το οποίο έπιανε ταχύτητες πάνω από 6.000 χλμ./ώρα.
Fun Facts: Στην τσέπη της διαστημικής του στολής είχε κρυμμένα κομμάτια ξύλου και υφάσματος από το αεροπλάνο των αδελφών Ράιτ (του 1903), θέλοντας να τιμήσει την πρώτη πτήση στην ιστορία της ανθρωπότητας. Για δεκαετίες υπήρχε διαφωνία αν είπε «για έναν άνθρωπο» (for a man) ή απλά «για άνθρωπο» (for man). Ο ίδιος επέμενε ότι είπε το «έναν», απλά χάθηκε λόγω των παρεμβολών του ασυρμάτου. Η ψηφιακή ανάλυση του ήχου χρόνια μετά τον δικαίωσε.
ΦΑΓΗΤΑ
Αστακομακαρονάδα
Trivia: Η αστακομακαρονάδα είναι ο απόλυτος «βασιλιάς» των ελληνικών θαλασσινών πιάτων. Θεωρείται ένα premium, γκουρμέ φαγητό που συνδέεται άμεσα με το ελληνικό καλοκαίρι και τα παραθαλάσσια ταβερνάκια. Αν και σήμερα ο αστακός είναι πανάκριβο έδεσμα, τον 18ο και 19ο αιώνα στην Αμερική και την Ευρώπη θεωρούνταν «το φαγητό των φτωχών». Υπήρχε τόση αφθονία που τον αποκαλούσαν «κατσαρίδα της θάλασσας», τον χρησιμοποιούσαν για λίπασμα στα χωράφια και τον τάιζαν στους φυλακισμένους και τους υπηρέτες! Η αστακομακαρονάδα έγινε πιάτο… πολυτελείας μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αν και υπάρχουν παραλλαγές, η κλασική ελληνική αστακομακαρονάδα γίνεται με ελαφριά κόκκινη σάλτσα φρέσκιας ντομάτας. Η σάλτσα «σβήνεται» σχεδόν πάντα με ένα σφηνάκι ούζο ή κονιάκ για να αναδειχθεί η γλυκιά γεύση του αστακού, ενώ προστίθεται λίγο σκόρδο και φρέσκος βασιλικός ή μαϊντανός.
Fun Facts: Ο αστακός έχει μερικές από τις πιο περίεργες αισθήσεις στο ζωικό βασίλειο. Έχει μικροσκοπικές τρίχες στα πόδια του με τις οποίες «ακούει» τις δονήσεις του βυθού, ενώ οι γευστικοί του κάλυκες βρίσκονται στα πόδια και στα γναθοπόδια (τα «μάγουλά» του). Ένα ακόμη παράξενο ανατομικό χαρακτηριστικό του είναι ότι δεν μασάει την τροφή στο στόμα. Έχει τρία σκληρά «δόντια» μέσα στο στομάχι του (τον γαστρικό μύλο), τα οποία αλέθουν την τροφή, αφού την καταπιεί!
