Ας μιλήσουμε για σένα. Πού γεννήθηκες, πού μεγάλωσες; Ποιες είναι οι δυνατότερες αναμνήσεις που από την παιδική ηλικία; Ήχοι, εικόνες, μυρωδιές.
Γεννήθηκα στην Αθήνα και μεγάλωσα στη Δάφνη.
Η πιο δυνατή ανάμνηση από την παιδική μου ηλικία είναι να με αφήνει το σχολικό στην Ακρόπολη για να πηγαίνω στη μητέρα μου η οποία ως αρχαιολόγος εργαζόταν εκείνη την περίοδο εκεί. Την παρακολουθούσα να περπατά ακούγοντας τον ήχο των παπουτσιών της στο χώμα και ένιωθα τεράστια ευτυχία να κάθομαι και να τους παρατηρώ όλους πώς υπάρχουν σε αυτόν τον μνημειώδη χώρο. Μου είχαν μάθει να ξεχωρίζω τα απολιθώματα από τις πέτρες και αυτό ήταν το παιχνίδι μου μέχρι να με πάρει η μητέρα μου να γυρίσουμε σπίτι κάνοντας μια στάση στον Κρίνο για λουκουμάδες φυσικά.
Πώς ήταν η εφηβεία; Τι θυμάσαι πιο έντονα και τι σε διαμορφώνει;
Η εφηβεία μου ήταν αρκετά ταραγμένη μπορώ να πω. Θυμάμαι έντονα να ανακαλύπτω τον εαυτό μέσα από την ποίηση, τη μουσική και τον χορό. Έζησα μια εφηβεία δυνατή θα έλεγα με πολλές αναζητήσεις, ματαιώσεις και υπαρξιακές αναμοχλεύσεις. Με διαμόρφωσε η σχέση μου με την τέχνη και η δίψα μου να καταλάβω τον κόσμο καθώς και οι ατελείωτες συζητήσεις που είχα με τη μητέρα μου και τη θεία μου κοινωνικοπολιτικού χαρακτήρα.
Πότε ξεκινά η σχέση με τον χορό και πώς;
Η σχέση μου με τον χορό ξεκινά στην ηλικία των 3,5 ετών. Η μητέρα μου ήθελε να με πάει για να αποκτήσω καλή σχέση με το σώμα και την ψυχή μου. Με πήγε στη σχολή του Τίμου Παππά, ενός υπέροχου δασκάλου και ανθρώπου, ο οποίος αντιλαμβανόμενος τις ευκολίες μου της είπε «πρέπει να δώσει στην Κρατική Σχολή στο φυτώριο». Έτσι κι έγινε.
Ποιες είναι οι σπουδές σου; Σχετικά με τις σπουδές και την πειθαρχία: Υπάρχουν στον χώρο του χορού τα φαινόμενα που, ω του θαύματος, αποκαλύφθηκαν τα τελευταία χρόνια στο θέατρο; Ισχύει ότι ο χορός και οι διατροφικές διαταραχές πάνε χέρι χέρι και ότι σχεδόν επιβάλλονται;
Αποφοίτησα από την Επαγγελματική Σχολή Χορού της Δέσποινας Γργοριάδου, έπειτα σπούδασα στην Κρατική Ακαδημία της Βάρνας παίρνοντας το δίπλωμα Vaganova και έπειτα κάνοντας μεταπτυχιακό performing arts στο Middlesex Universtity στην Αγγλία. Παράλληλα αποφοίτησα από το τμήμα Θεατρικών Σπουδών στου Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και φοίτησα για δύο χρόνια στη Δραματική Σχολή Εμπρός.
Θεωρώ ότι οι σπουδές πρέπει να συνοδεύονται από την πειθαρχία. Στον χορό και στο θέατρο πιστεύω ότι είναι το Α και το Ω η πειθαρχία. Χωρίς αυτήν είναι αδύνατον να εξελιχθείς.
Σαφώς και υπάρχουν ανάλογα περιστατικά κακοποίησης στον χώρο του χορού και πολύ πιο σκληρά και περισσότερα θεωρώ. Ο χώρος του χορού όμως δεν πουλάει τόσο όσο του θεάτρου για να δημοσιοποιηθούν τα περιστατικά αυτά. Επίσης οι χορευτές είναι πολύ πιο σκληροί και οχυρωμένοι ψυχικά έτσι ώστε να αντέχουν αλλά και να ξέρουν να βάζουν τους κακοποιητές στη θέση τους.
Ναι το ζήτημα των διατροφικών διαταραχών είναι μία πληγή σε αυτόν τον χώρο. Ευτυχώς οι νέες γενιές έχουν μάθει να αγαπούν το σώμα τους έτσι όπως είναι και να εργάζονται με αυτό που έχουν. Είναι δύσκολο να προσπαθείς καθημερινά να γίνεις καλύτερος σε αυτό που κάνεις και παράλληλα να πρέπει να μετράς τις μερίδες και τις θερμίδες και αποφεύγοντας μικρές χαρές όπως ένα παγωτό ή ένα φαγητό όχι στεγνό για να διατηρείς το σώμα σε φόρμα και αυτό να γίνεται εμμονικό και αν κάποτε ξεφύγεις να παλεύεις με ενοχές. Οπότε η διατροφική διαταραχή έτσι σου χτυπάει την πόρτα και παλεύεις μαζί της αιωνίως.
Πώς ξεκινάς; Και τι έρχεται στην πορεία;
Ξεκινάω να χορεύω στο Χοροθέατρο Ροές της Σοφίας Σπυράτου, μετά ακολούθησαν συνεργασίες στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στην πορεία μού έρχεται μια συνεργασία καταλυτική με τον σπουδαίο Αμερικανό σκηνοθέτη Lee Bruer. Ήταν από τις συνεργασίες που επανατοποθετούν και σε ωθούν να επαναπροσδιοριστείς σαν άνθρωπος και καλλιτέχνης.
Πώς στρέφεσαι στη χορογραφία;
Στράφηκα στη χορογραφία αρκετά νωρίς. Υπήρξαν μέσα μου εικόνες, σκέψεις, ιδέες και απόψεις που ζητούσαν απεγνωσμένα να βγουν στην επιφάνεια. Ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ τον κόσμο όπως τον έβλεπα εγώ με πρόθεση να παρακινήσω τον άνθρωπο για ένα καλύτερο αύριο.
Θεωρείς πως είναι ένα είδος φυσικής συνέχειας για κάθε χορευτή;
Όχι, δεν είναι φυσική συνέχεια για κάθε χορευτή. Η δημιουργία ενός σύμπαντος, δηλαδή μιας παράστασης, είναι και πρέπει να είναι επείγουσα ανάγκη του δημιουργού να επικοινωνήσει. Δεν είναι απαραίτητο όποιος είναι χορευτής να διακατέχεται από αυτήν την ανάγκη, πόσο μάλλον να έχει τις ικανότητες να τη φέρει σε πέρας.
Η σχέση σου με το θέατρο αρχίζει με την κινησιολογία; Ή υπό κάποιο άλλο πρίσμα;
Η σχέση μου με το θέατρο αρχίζει στο γυμνάσιο όταν αποφάσισα να μπω στη θεατρική ομάδα. Από τότε αναγνώρισα τη μαγεία του θεάτρου και έπειτα προχώρησα στη σπουδή της θεωρίας στο πανεπιστήμιο. Πάντοτε πίστευα ότι το θέατρο και ο χορός είναι δύο τέχνες που αλληλοσυμπληρώνονται, γι’ αυτό άλλωστε προχώρησα στο σπουδή του performing. Έτσι αποφάσισα να δώσω στη Δραματική Σχολή Εμπρός και να λάβω εκτός από το θεωρητικό κομμάτι του πανεπιστημίου και την έννοια της θεατρική πράξης. Έπειτα αποφάσισα ότι με γεμίζει η κινησιολογία θεατρικών παραστάσεων και άρχισα να εργάζομαι σε αυτόν τον τομέα. Αγαπώ τους ηθοποιούς και η συνεργασία μαζί τους και με τον εκάστοτε σκηνοθέτη θεωρώ ότι είναι άκρως συνδημιουργική όταν συμβαίνει και δεν αλλοτριώνεται από συνθήκες και εγωισμούς.
Θα σε ρωτήσω και για την κινησιολογία το ίδιο. Είναι ένα είδος φυσικής πορείας για τον χορευτή; Και αν ναι, είναι καλή ιδέα;
Όχι, δεν είναι ένα είδος φυσικής πορείας για έναν χορευτή. Η κινησιολογία στο θέατρο απαιτεί από τον κινησιολόγο βαθιά γνώση του θεάτρου και τελείως διαφορετικό χειρισμό όσον αφορά τους ερμηνευτές και την καθοδήγησή τους. Οπότε είναι καλή ιδέα για έναν χορευτή που θέλει να ασχοληθεί με την κινησιολογία στο θέατρο, πρώτα να εντρυφήσει με όποιον τρόπο εκείνος πιστεύει στο θέατρο και μετά να ασχοληθεί.
Ποιες είναι οι αγαπημένες σου συνεργασίες και δουλειές;
Είναι πολλές οι συνεργασίες που είναι αγαπημένες καθώς και προσωπικά μου project. Από δουλειές μου δεν ξεχωρίζω καμία, όλες τις αγαπώ καθώς και τους συνεργάτες που είχα σε κάθε μία ξεχωριστά, όλες και όλοι μου έδωσαν στοιχεία μέσα από τη συνδημιουργία για να συνεχίσω. Μία από τις συνεργασίες μου που με γέμισε και έχει ιδιαίτερη θέση στην καρδιά μου είναι η συνεργασία με τη Λιθουανή σκηνοθέτη Monika Klaimate και την ομάδα της, η οποία προέκυψε από το Directors Lab Mediterranean όπου συμμετείχαμε και οι δύο και διεξήχθη στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού. Η συνεργασία μας έγινε σε δύσκολους πανδημιακούς καιρούς μια παράσταση με απόλυτη συνδημιουργία, από τη δραματουργική επεξεργασία μέχρι τη σκηνική υλοποίηση βασισμένη στις Τρωάδες και επιχορηγούμενη από το Υπουργείο Πολιτισμού της Λιθουανίας. Νιώθω ευγνώμων για αυτή τη συνεργασία και ελπίζω να συνεχιστεί όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Όταν σκέφτεσαι ένα νέο προσωπικό project, τι σου προκαλεί το ενδιαφέρον; Τι είναι αυτό που σε προκαλεί να ασχοληθείς με ένα συγκεκριμένο θέμα;
Με παρακινεί οτιδήποτε έχει να κάνει με τον άνθρωπο και την υπαρξιακή του ταυτότητα. Με προκαλούν οι συνθήκες μέσα στις οποίες ζούμε, κοινωνικοπολιτικές και μη, και πώς τις διαχειριζόμαστε ως ανθρωπότητα. Με προκαλεί ο άνθρωπος και οι πτυχές του.
Ποια είναι τα καθοριστικά συνθετικά στοιχεία; Πάνω σε τι βασίζεται πρωταρχικά το οικοδόμημα του κάθε project;
Πάντοτε έχω σαν σημείο αναφοράς την πραγματικότητα μέσα στην οποία συμβιώνουν οι άνθρωποι, πώς την αντιμετωπίζουν και ποια είναι τα οικουμενικά στοιχεία που μπορώ να βασίσω το οικοδόμημα του project μου. Βασική προϋπόθεση είναι να δημιουργήσω ένα παράλληλο σύμπαν μεταβλητό από το σύμπαν που ζούμε και μέσα από αυτό να επικοινωνήσω με τον κόσμο προτείνοντας προβληματισμούς.
Σε μία συνεργασία ποια είναι τα κριτήρια που σε προκαλούν να δεχτείς ή να την απορρίψεις;
Τα κριτήρια είναι πάντα οι άνθρωποι και ύστερα το έργο και τι επιθυμούν να επικοινωνήσουνε μέσα από αυτό.
Τι σε έχει διαμορφώσει σαν θέαμα;
Θυμάμαι πολύ έντονα την πρώτη φορά που πήγα στην Επίδαυρο με τους γονείς μου για να δούμε τις Βάκχες του Τερζόπουλου. Ήταν μια συγκλονιστική αποκάλυψη για μένα σε μικρή ηλικία. Ένιωθα τόσο εκστασιασμένη από αυτό που έβλεπα που έβαλα τα κλάματα. Αργότερα ένιωσα το ίδιο δέος όταν είδα παράσταση της Pina Bausch στο Ηρώδειο, όπως και την πρώτη φορά που είδα Οστερμάιερ, τον Άμλετ, στο Φεστιβάλ Αθηνών.
Τι μουσική ακούς; Πόσο δομική είναι για σένα;
Ακούω σχεδόν τα πάντα! Θεωρώ ότι ένας καλλιτέχνης πρέπει αν έχει ανοικτή την παλέτα του σε όλα τα ερεθίσματα. Οπότε ακούω από κλασική μουσική που αγαπώ πολύ, μέχρι ροκ, πανκ, ποπ, λαϊκά και ασφαλώς ρεμπέτικα που τα θεωρώ εξαιρετική πηγή έμπνευσης.
Τι διαβάζεις; Υπάρχει ανάγνωσμα που να σου έχει γεννήσει ιδέα για ένα χορευτικό project;
Διαβάζω τον τελευταίο καιρό κυρίως ερευνητικά βιβλία και δοκίμια. Ασφαλώς υπάρχουν αναγνώσματα που μου έχουν γεννήσει τα project μου. Σχεδόν πάντα έχω μια αναφορά σε κάποιο έργο, στην αρχαία τραγωδία, σε αγάλματα, όπου στηρίχθηκε και το τελευταίο μου σόλο project HUMAN, μία σωματική performance εμπνευσμένη από αγάλματα του Ροντέν και την Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ποια πιστεύεις ότι είναι η θέση του χορού ή της κίνησης στην καθημερινή ζωή και στην τέχνη ή στην κατανάλωση τέχνης;
Δυστυχώς σήμερα οι άνθρωποι δεν αφήνονται να χορέψουν έξω. Πολλές φορές βλέπω μια συστολή στο να εκφραστούν και να διασκεδάσουν χορεύοντας μέσα από την ψυχή τους και όταν το κάνουν τους ενδιαφέρει περισσότερο η εικόνα που δίνουν προς τα έξω παρά η προσωπική τους εκτόνωση. Ζούμε στην εποχή της γρήγορης και εναλλασσόμενης εικόνας. Αυτό δημιουργεί εγκλωβισμό ακόμα και στην τέχνη πόσο μάλλον στην κατανάλωση της τέχνης.
Στην ποπ κουλτούρα τι συμβαίνει με τον χορό; Αν για τα οπτικοακουστικά μέσα τα σόσιαλ μίντια έχουν ανοίξει την παραγωγή εικόνας σε όποιον κρατάει κινητό, τι συμβαίνει με τον χορό; Ή, ας πούμε, τι θα μπορούσε να αποτελεί μια αντιστοιχία του νέτφλιξ στον… χορό;
Στην εποχή του instagram, του tiktok και της φρενίτιδας που δημιουργούν στο μυαλό των ανθρώπων, ο χορός δεν θα μπορούσε να λείπει από τη γρήγορη αυτή παραγωγή. Ωστόσο, έχει βοηθήσει στη διάδοση της τέχνης και συνεπώς και στην αντίληψη του κόσμου όσον αφορά την τέχνη καθαυτή. Μακάρι να δημιουργηθεί μια πλατφόρμα που να αποτελεί αρχειακό έδαφος για τον χορό, προβάλλοντας παραστάσεις θεμελιωτικές ή και νεότερες, έτσι ώστε να γίνει μέρος της κουλτούρας ο χορός τουλάχιστον στη χώρα μας.
Ποια είναι η πιο παράξενη εργασιακή εμπειρία σου;
Μία από τις πιο παράξενες εργασιακές εμπειρίες που έχω βιώσει ήταν όταν στον καιρό της πανδημίας και ούσα έγκυος χορογραφούσα και συνεργαζόμουν με τη Monika δημιουργώντας μια ολόκληρη παράσταση μέσω βιντεοκλήσεων. Παραδόξως ήταν ό,τι πιο δημιουργικό έχω ζήσει για έξι μήνες. Γέννησα και συνέχισα μέχρι που ολοκληρώσαμε το project το οποίο αρχικά παρουσιάστηκε στη Λιθουανία και εγώ υποκλίθηκα μέσω οθόνης.
Πρόσφατα έγινες… κούκλα βιτρίνας. Μίλα μας γι’ αυτό.
Το project βιτρίνα προήλθε από τον σκηνοθέτη και ηθοποιό Ευθύμη Χρήστου. Σκοπός του είναι η προώθηση του εκάστοτε προϊόντος με τη δημιουργία μιας ζωντανής βιτρίνας. Θεωρώ την ιδέα καινοτόμα και μια ευκαιρία να συνδυαστούν οι όροι της αγοράς με την τέχνη του performing. Είμαι πολύ χαρούμενη που το μοιράστηκε μαζί μου και αποτελώ μέλος αυτής της ομάδας του.
Τι τρέχει τώρα και ποια τα σχέδια για το μέλλον σε σχέση με τη δουλειά;
Αυτήν την περίοδο βρίσκομαι σε πρόβες για ένα project που θα παρουσιαστεί τον Νοέμβριο του 2026 σε έναν χώρο στην Αθήνα μαζί με τον Γιώργο Σταυριανό. Παράλληλα είμαι σε έρευνα για τη συνέχεια του σόλο μου project HUMAN που θα εξελιχθεί σε ντουέτο και όσον αφορά το θέατρο κάνω πρόβες με έναν θίασο νέων ανθρώπων για την παράσταση Ανάσταση του Τολστόι σε σκηνοθεσία Βασίλη Τριανταφύλλου. Συνεχίζω παράλληλα τη διδασκαλία σε ηθοποιούς κάνοντας movement coaching.
Τι απολαμβάνεις και σε τι επενδύεις τα χρήματά σου;
Απολαμβάνω την καλή παρέα με φίλους πίνοντας κρασί και συζητώντας θέματα που μας αφορούν και προτιμώ να επενδύω τα χρήματά μου σε ταξίδια και δραστηριότητες με την οικογένειά μου όποτε οι συνθήκες το επιτρέπουν.
Τι σου αρέσει στην Αθήνα;
Στην Αθήνα μου αρέσει η μεγάλη βόλτα στο ιστορικό κέντρο της οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και κυρίως καθημερινή για να μην έχει πολύ κόσμο.
Τι σε ενοχλεί;
Με ενοχλεί με πόση ασυδοσία και ασέβεια της φέρεται ο κρατικός μηχανισμός καταστρέφοντας την πόλη και που οι πολίτες που ζουν σε αυτή δεν την εκτιμούν.
Πού θα ήθελες να ζεις ιδανικά;
Ιδανικά θα ήθελα να ζω σε μια χώρα που σέβεται και εκτιμά τον πολίτη και τις ανάγκες του. Που το βιοτικό επίπεδο είναι ισότιμο με εκείνα που δίνονται και όχι δυσανάλογο. Που θα πρόσφερε ίσες ευκαιρίες σε όλους. Αυτή η χώρα σίγουρα δεν είναι η Ελλάδα.
Πώς βλέπεις το μέλλον; Σε απασχολεί η κατάσταση του πλανήτη;
Θα ήθελα πολύ να είμαι αισιόδοξη για το μέλλον, πόσο μάλλον τώρα που έχω ένα παιδί και τρέμω για το τι μπορεί να συναντήσει και να παλέψει στη ζωή του. Ωστόσο τα πράγματα δεν είναι ευοίωνα. Πόλεμοι, εξουσιαστικά παιχνίδια κυβερνήσεων στην πλάτη του ανθρώπου, πολύ φοβάμαι ότι ο άνθρωπος έπαψε να αγαπά τον άνθρωπο και όσες εξαιρέσεις υπάρχουν, αρχίζουν να πάσχουν από τα δεινά που φέρνει αυτή η αγάπη για τον συνάνθρωπο.
Ναι, με απασχολεί η κατάσταση του πλανήτη. Μπαίνει κι εκείνος στην ίδια μοίρα. Προς χάριν του κέρδους όλα αλλοτριώνονται.
Ποια είναι η αγαπημένη σου ασχολία; Τι σε ηρεμεί και τι σε ενθουσιάζει;
Μου αρέσει να βλέπω ταινίες και μετά να παίρνω το συναίσθημα που μου δημιούργησαν και να γράφω μια δική μου ιστορία. Το κάνω από μικρή και με γεμίζει. Με ηρεμεί να ακούω κλασική μουσική και παράλληλα να πίνω έναν ζεστό καφέ στο μπαλκόνι βλέποντας τον ουρανό και να αδειάζω το μυαλό μου από σκέψεις. Με ενθουσιάζει όταν συναναστρέφομαι ανθρώπους με πάθος και ορμή για αυτό που κάνουν και για τα όνειρά τους, με ενθουσιάζουν οι άνθρωποι που δεν φοβούνται το καθετί μεγάλο και το ζουν.
Ποιο είναι το αγαπημένο σου χρώμα;
Το αγαπημένο μου χρώμα είναι το πράσινο.
Αν ήσουν ζώο ποιο ζώο θα ήσουν;
Αν ήμουν ζώο θα ήθελα να είμαι πούμα.
Κι αν ήσουν φυτό ή λουλούδι;
Αν ήμουν λουλούδι θα ήθελα να είμαι ορχιδέα.
Ποια είναι η σχέση σου με το μεταφυσικό;
Δεν υπάρχει τίποτα μεταφυσικό. Η ζωή είναι μία, αυτή είναι, ζήσε την όσο πιο πολύ μπορείς. Το μεταφυσικό ή η θρησκεία για μένα είναι ένα απάγκιο του ανθρώπου να πιστέψει στο μετά. Μετά τι; Μετά τίποτα. Όλα στο χώμα καταλήγουν και τελειώνουν.
