Τα χριστουγεννιάτικα τραπέζια στην Ευρώπη αποτελούν ένα εκπληκτικό μωσαϊκό από ιστορία, παράδοση και τοπικά προϊόντα.
Το γιορτινό τραπέζι της Ευρώπης: ένα ταξίδι γεύσεων και παραδόσεων
Τα Χριστούγεννα είναι η εποχή που η Ευρώπη λάμπει, όχι μόνο από τα φώτα, αλλά και από την πλούσια παράδοση της γαστρονομίας. Κάθε χώρα, από τον Βορρά ως τον Νότο, στρώνει ένα τραπέζι γεμάτο με πιάτα που διηγούνται ιστορίες αιώνων που αντικαθιστά τη θρησκευτική νηστεία και συμβολίζει την τοπική αντίληψη περί αφθονίας.
Γερμανία και Αυστρία: η βασιλεία του ψητού και των γλυκών
Στη Γερμανία (και την Αυστρία), το κύριο γεύμα σερβίρεται συχνά την παραμονή των Χριστουγέννων (Heiligabend).Το παραδοσιακό κυρίως πιάτο είναι η χήνα γεμιστή (Weihnachtsgans) ή, εναλλακτικά, η πάπια. Η γέμιση περιλαμβάνει συνήθως μήλα, κάστανα και δαμάσκηνα. Για συνοδευτικά σερβίρονται Knödel (είδος ζυμαρικού/νιόκι), κόκκινο λάχανο και σάλτσα (Soße).Το Stollen (ένα πλούσιο, ψημένο ψωμί με φρούτα, ξηρούς καρπούς και ζάχαρη άχνη) είναι το πιο εμβληματικό γλυκό καθώς επίσης και τα Lebkuchen (μπισκότα τζίντζερ). Σε ορισμένες περιοχές, προτιμάται η Κάρπα με πατάτες λόγω της θρησκευτικής παράδοσης της νηστείας.
Ηνωμένο Βασίλειο και Ιρλανδία: η αγγλοσαξονική παράδοση
Το χριστουγεννιάτικο δείπνο είναι καθορισμένο και πανομοιότυπο σε μεγάλο βαθμό στις δύο χώρες, σερβιρισμένο το μεσημέρι ανήμερα τα Χριστούγεννα. Το κυρίως πιάτο αποτελείται από ψητή γαλοπούλα συνοδευόμενη πάντα από Roast Ham (ψητό ζαμπόν) και Pig in a Blanket (μικρά λουκανικάκια τυλιγμένα σε μπέικον) με συνοδευτικά όπως roast potatoes (τραγανές πατάτες), yorkshire puddings (συχνά υπάρχουν, αν και είναι πιο παραδοσιακά με το ψητό μοσχάρι) και Brussels sprouts (Λαχανάκια Βρυξελλών), όλα περιχυμένα με πλούσια σάλτσα (Gravy).Το διάσημο Christmas Pudding (μια σκούρα, πλούσια, αχνιστή πουτίγκα με φρούτα και αλκοόλ, η οποία συχνά φλαμπάρεται) και τα Mince Pies (μικρές τάρτες με γέμιση ξηρών καρπών και μπαχαρικών) κλείνουν συνήθως το γεύμα.
Σουηδία και Δανία: το Julbord του Βορρά
Στη Σουηδία, το γεύμα είναι ένας πλούσιος μπουφές, το Julbord, που σερβίρεται την παραμονή. Στη Σουηδία βασιλεύουν τα ψάρια, όπως το Sill (μαριναρισμένη ρέγγα σε πολλές παραλλαγές) και Gravlax (μαριναρισμένος σολομός). Από κρέας, σερβίρεται το εμβληματικό Julskinka (Χριστουγεννιάτικο Ζαμπόν) και Köttbullar (σουηδικά κεφτεδάκια), ενώ η απόλυτη σπεσιαλιτέ είναι το Janssons Frestelse (Πειρασμός του Γιάνσον ), ένα ογκρατέν πατάτας με κρεμμύδια και αντζούγιες. Το καθόλου εμφανίσιμο αλλά νοστιμότατο Risgrynsgröt (ρυζόγαλο), σερβίρεται ως επιδόρπιο και φέρνει τύχη σε όποιον βρει στη μερίδα του ένα ολόκληρο αμύγδαλο.
Η Δανία συνηθίζει ως κυρίως πιάτο την ψητή πάπια ή χοιρινό με τραγανή πέτσα (flæskesvær) και για γλυκό το Risalamande (ρυζόγαλο με σαντιγί, βανίλια και αμύγδαλα, σερβιρισμένο κρύο με σάλτσα κεράσι).
Γαλλία: το πολυτελές Réveillon
Το Réveillon είναι το κύριο γεύμα που πραγματοποιείται τα μεσάνυχτα ή αργά την παραμονή των Χριστουγέννων, δίνοντας έμφαση στην πολυτέλεια. Με ορεκτικά στρείδια, καπνιστό σολομό και, φυσικά, Φουά Γκρα (πατέ από συκώτι πάπιας ή χήνας), η εκλεπτυσμένη έναρξη ακολουθείται από το κυρίως πιάτο: capon ή poularde γεμιστά με κάστανα και τρούφες. Ως γλυκό σερβίρεται ο εμβληματικός Bûche de Noël (Χριστουγεννιάτικος Κορμός), ένα ρολό κέικ που μιμείται έναν κορμό δέντρου.
Ιταλία: ψάρι και τοπικές διαφορές
Στην Ιταλία, το χριστουγεννιάτικο τραπέζι ποικίλλει σημαντικά ανά περιοχή, αλλά η παραμονή των Χριστουγέννων παραδοσιακά περιλαμβάνει ψάρι, ως μέρος της Vigilia (νηστεία πριν τη Γέννηση). Την Παραμονή στον Νότο σερβίρεται το Festa dei Sette Pesci (Γιορτή των Επτά Ψαριών), με πιάτα όπως ο Baccalà (παστός μπακαλιάρος) και τα τηγανητά θαλασσινά. Ανήμερα η Κεντρική/Νότια Ιταλία γιορτάζει με ψητό αρνί ή καπόνι, η Βόρεια Ιταλία με γεμιστά ζυμαρικά Tortellini in Brodo (τορτελίνια σε ζωμό), και αδιαφιλονίκητος βασιλιάς του χριστουγεννιάτικου τραπεζιού είναι φυσικά το Panettone, ένα ψηλό, αφράτο κέικ με φρουί γλασέ και σταφίδες από το Μιλάνο. Λιγότερο διεθνές, ακολουθεί το Pandoro, ένα χρυσό κέικ σε σχήμα αστεριού, πασπαλισμένο με ζάχαρη άχνη από τη Βερόνα.
Ισπανία και Πορτογαλία: θαλασσινά και γλυκά με μέλι
Κυρίως πιάτο στην Ισπανία είναι συχνά το Cordero Asado (ψητό αρνί) ή Pavo Trufado (γαλοπούλα με τρούφα). Σε πολλές παράκτιες περιοχές κυριαρχούν τα θαλασσινά και οι γαρίδες. Από γλυκά, το Turrón (νουγκά από αμύγδαλα και μέλι) είναι το απόλυτο γιορτινό, μαζί με το Polvorones (μαλακά μπισκότα).
Στην Πορτογαλία η Παραμονή γιορτάζεται με Bacalhau de Consoada (παστός μπακαλιάρος) βραστός με πατάτες, αυγά και λαχανικά. Το Bolo Rei (το "Κέικ του Βασιλιά", ένα στρογγυλό κέικ με φρουί γλασέ και ξηρούς καρπούς) και τα Fatias Douradas (χριστουγεννιάτικα "french toast"), αποτελούν τα δημοφιλή επιδόρπια.
Ελλάδα: παραδοσιακές γεύσεις
Στην Ελλάδα, το τραπέζι παραδοσιακά στήνεται ανήμερα τα Χριστούγεννα, μετά τη νηστεία, με κυρίως πιάτο τη γεμιστή γαλοπούλα, πλέον το πιο διαδεδομένο πιάτο, με τη γέμιση να περιλαμβάνει συνήθως κιμά, ρύζι, κάστανα και κουκουνάρι. Εναλλακτικά σερβίρονται χοιρινό (ψητό στον φούρνο ή λεμονάτο) και λαχανοντολμάδες (ιδιαίτερα στην κεντρική και βόρεια Ελλάδα). Οι αιώνιοι πρωταγωνιστές είναι τα Μελομακάρονα (σιροπιαστά μπισκότα με μέλι και καρύδια) και οι Κουραμπιέδες (μπισκότα βουτύρου με αμύγδαλα, πασπαλισμένα με ζάχαρη άχνη).
Το ευρωπαϊκό χριστουγεννιάτικο τραπέζι τελικά υπογραμμίζει πόσο η καρδιά της ευρωπαϊκής, εν προκειμένω, κουλτούρας χτυπάει γύρω από το φαγητό, συνδέοντας τους ανθρώπους με τις ρίζες τους, όμορφα... σερβιρισμένες στο πιάτο που βρίσκεται μπροστά τους.
